Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü
‘’Bu çalışmada, müzik eğitimi perspektifinden bakılarak , Türk Müzik Eğitiminin dünyadaki küreselleşme sürecinde; bilgi, rekabet, verimlilik, girişimcilik, toplam kalite gibi gelişimler içerisinde nerede olduğu ya da nerede olması gerektiği , mevcut müzik eğitimi ve bunu meydana getiren kurumların küreselleşmeye ne ölçüde hazır olduğu soruları irdelenmiştir. Bu nedenle bir durum değerlendirmesiyle bu unsurlara dayanarak müzik eğitim sistemimizin 21. Yüzyılda dünyadaki bu değişime ve gelişime nasıl adapte olacağı, gelecek kuşakların bu çerçevedeki rolü ve kriterlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.’’
Küreselleşme, diğer bir deyimle yeni dünya düzeni ekonomiden siyasete, sosyal politikadan kültüre hemen hemen yeryüzünün her alanındaki değişimini ifade etmek için kullanılan bir sözcük haline gelmiştir (Bozkurt). Kavram olarak küresel sözcüğünün kökeni, 400 yıl öncesine gitse bile küreselleşme kavramı oldukça yenidir. İlk olarak 1960’ larda kullanılan küreselleşme kavramı, 1980’lerde sıkça kullanılmaya başlanmıştır. 1990’lara gelindiğinde ise bilim adamlarının önemini kabul ettiği anahtar bir sözcük haline gelmiştir. ( Lubers)
Kavramın özünde dışa dış dünyaya açılma vardır. Bu anlamıyla yerel ve ulusal olanın karşıtıdır. Kapalı ve içe dönük toplumsal yaşamın küreselleşme ile aşılabileceği varsayılır. Cemaatten derneğe ulusaldan evrensele açılma küreselleşmenin nasıl bir evrimin sonucu olduğunu gösteren karakteristik aşamalardır. Ama küreselleşmeye asıl şöhret ve aktüalite kazandıran ve bu sosyolojik evrim değil ekonomik boyuttur.
Günümüzde küreselleşmeye yönelik yaklaşımları Held, McGrew, Goldblatt, Perraton (s.3-10) üç bölümde sınıflamışlardır.
3.1. Aşırı Küreselleşmeciler :
Bunlar radikaller diye anılmaktadır. Bunlara göre endüstri uygarlığının bir ürünü olan ulus devlet küreselleşme sürecine paralel olarak önemini yitirmiştir. Artık küresel piyasa politikanın yerini almaktadır. Dünya toplumunun geleneksel ulus devletlerinin yerini almakta olduğu ve yeni toplumsal örgütlenmenin şekillerinin ortaya çıkmakta olduğu düşüncesindedir.
3.2. Küreselleşme karşıtları :
Bu gurup kuşkucular olarak anılmaktadır. Yaşadığımız dünyada hiçbirşeyin yeni olmadığını iddia etmektedirler. Küreselleşmenin geçmişine (19.yy) bakmakta ve o dönemde para ve mal hareketlerinin oluşmuş olduğunu söylemektedirler. Günümüzde hala bir çok ülkenin oldukça katı bir biçimde uyguladıkları ulusal sınır kontrollerine karşılık 19.yy da insanlarn pasaport bile kullanmadıklarını iddia etmektedirler.
3.3. Dönüşümcüler :
Bu grup modern küreselleşmeyi, modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı sosyal-kültürel, siyasal ve ekonomik değişmelerin arkasındaki ana siyasal güç olarak görmektedir.
Tüm karşıt söylemlere rağmen dünyayı dönüştüren güç ve etkisiyle küreselleşme evrensel bir olgudur. Toplumlara düşen, bu olguyu bir tehdit olarak değil yeni fırsat ve imkanlar dünyası olarak algılamak ve buna uygun önlemlere yönelmektir. Değişimin bu anlamda kavranılması , küreselleşmenin talepleri doğrultusunda toplumsal yapının yeniden yapılanması demektir.
‘’Bu çalışmada, müzik eğitimi perspektifinden bakılarak , Türk Müzik Eğitiminin dünyadaki küreselleşme sürecinde; bilgi, rekabet, verimlilik, girişimcilik, toplam kalite gibi gelişimler içerisinde nerede olduğu ya da nerede olması gerektiği , mevcut müzik eğitimi ve bunu meydana getiren kurumların küreselleşmeye ne ölçüde hazır olduğu soruları irdelenmiştir. Bu nedenle bir durum değerlendirmesiyle bu unsurlara dayanarak müzik eğitim sistemimizin 21. Yüzyılda dünyadaki bu değişime ve gelişime nasıl adapte olacağı, gelecek kuşakların bu çerçevedeki rolü ve kriterlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.’’
20. yy. ortalarına kadar bilginin ansiklopedilere hapsedilmiş dünyasında yaşarken bilgi akışının çağın en büyük buluşlarından olan mikroelektronik alanda, teknolojik devrim, haberleşme ve bilişim uygulamaları insan hayatının vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur.
Bilgisayarların devreye girmesi bilginin toplanması, değerlendirilmesi ve üretime uygulanması çok kolay bir hale gelmiştir. Artık aynı telekomünikasyon üzerinden radyo yayını, müzik, resim-grafik, hareketli görüntü,metin gönderme mümkündür.
Elektronik ticaret bilgiye ulaşmanın bir başka boyutudur. Örneğin internet vasıtasıyla dünyanın herhangi bir yerinde herhangi bir konu üzerinde her türlü tarama yapılarak ( konu, yazar, yayınevi, vs..) kitap, dergi, makale vs. gibi yazılı bir esere ya da başka bir ürüne elektronik ticaret yoluyla kolayca ulaşmak mümkündür. Bilgi transferine bir başka örnek ; dünyanın herhangi bir yerindeki bir öğretim elemanı başka bir yerde bulunan üniversite öğrencilerine aynı anda yoklama dahi yapabilecek şekilde dersini sunabilmektedir.
II. Dünya Savaşı ile başlayan uluslararası sömürgecilik rekabeti daha sonra durulmaya başlayan dünya siyasetinde batı ve doğu arasındaki soğuk savaş 1990 sonrası doğu bloklarının yıkılmasıyla sona ermiş ve küreselleşmenin hızlanmasını sağlamıştır. Küreselleşmenin hızlanmasıyla da günümüzde firmalar arası ve hatta bireyler arası rekabet doğmuştur. Bu da tüketimin hızlanmasını sınırların ortadan kalkarak pazar aramaya yönelik bir sistem ortaya çıkarmıştır.
Çok uluslu firmalar yeni uluslararası işbölümü çerçevesinde üretimi bütün yerküreye yaymışlardır. Sadece kişisel ve ticari hizmetlerde, eğlence ve sağlıkta değil, eğitimde de rekabet ortamı doğmuştur.
Müzik eğitimi boyutundan bakıldığında bireyin küreselleşmesi, çağdaş bilgi ve beceriye sahip olması kendi dışındaki insanlarla rekabet edebilecek bir vasıf düzeyi belirtmesidir. Rekabet kültürü müzik eğitiminde geleneksel değerlerin küresel değerler doğrultusunda çözülmesinde en büyük etkendir. Küresel değerler toplumsal değerler gibi göreceli olmayıp evrenseldir.
Verimlilik, verilen ile alınan arasındaki hedeflerin bir sentezi, sonucudur. Müzik kurum ve kuruluşları, müziğe yapılan yatırımlar dünyanın gelişmişlik seviyesindeki verimlilik ölçütleri bakımından incelenmelidir. Müzik üretimi ve icrasında küresel boyutta insanların gelişen, değişen beğeni ve zevkleri açısından düşünülmelidir.
Müzik eğitimi alanındaki araştırma ve gelişmelerin uygulamaya aktarılmasıdır. Müzik etkinlikleri, sempozyumlar, yayınlar, bilişim uygulamaları yoluyla evrensel boyutta iletişim kurulması amaçlanmalıdır.
4.5. Toplam Kalite
Müzik eğitimi kurumlarında toplam kalite, performansın yükseltilmesi, bireyin ve kurumsal vizyonların oluşturulması ve otokontrolün sağlanması, insanların bütün yeteneklerini sergileyebilecekleri takım çalışmalarıyla sinerji oluşturması, ödül sistemine işlerlik kazandırılması ve bütün elemanlara karara katılma imkanının sağlanması vs. gibi uygulamalarla müzik eğitimi kurumlarının başarı grafiklerinde önemli artışı gündeme getirmektedir.
4.6. Demokrasi
Küreselleşme sürecinde müzik eğitiminin özelliklerinden biriside demokratikleşme olmalıdır. İsteyenin istediği tür müziği dinlemesi, öğrenmesi, öğretmesi demokratikleşmenin bir gereğidir. Müzik kurumlarında tek sesli ve çok sesli tartışmalarına son verilmeli küresel rekabete açık bir şekilde bir demokratikleşme süreci başlatılmalıdır.
4.7. İnsan Hakları
Her bireyin müzik eğitimi alma hakkı küreselleşme sürecinde kaçınılmaz bir gerçektir. Herkesin sanatsal değere sahip müzik etkinliklerinden faydalanabilmesi amaçlanmalıdır. Gerek öğretim elemanlarının , gerekse öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınmalı, bireye kendilerini gerçekleştirme ortamlarının hazırlandığı, geniş iletişim imkanlarının sunulduğu ortamlar hazırlanmalıdır.
KAYNAKÇA
AKKUTAY Ülker, 21.Yüzyılda Sosyal Yapının Eğitime Etkileri Nasıl Olacaktır (Bildiri)
‘’21.Yüzyılın Eşiğinde Türk Eğitim Sistemi ‘’ Ulusal Sempozyumu
(s.36,39,40) 25-27 Kasım 1999 , Tekışık Yayıncılık, 1999 ANKARA
ASLANOĞLU Rana A., Kent, Kimlik ve Küreselleşme, Asa Kitabevi, Bursa, 1998
BAUMAN Zygmunt Küreselleşme ve Toplumsal sonuçları ,(Çeviri: Abdullah Yılmaz)
(s.7) Ayrıntı yayınları 1.Basım 1999 İSTANBUL
ÇELİK Vehbi, Okul Kültürü ve Yönetimi , Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.
( Bölüm 6) 1997 ANKARA
DOĞAN İsmail, Küresel Değerler ve Eğitim : Türkiye Örneği ( Bildiri) ’21. Yüzyılın
Eşiğinde Türk Eğitim Sistemi’ Ulusal Sempozyumu (s.45,46)
25-27 Kasım 1999,Tekışık Yayıncılık,1999 ANKARA
DÜREN Zeynep, 2000’ li Yıllarda Eğitim, Alfa Yayınları, İst., 2000
ENSARİ Hoşcan,21 yy.Okulları için Toplam Kalite Yönetimi,Sistem Yayınevi,İst.,1999
HARLEY David, Postmodernliğin Durumu, Metis Yayınları, İst., 1996
İLHAN Atilla, Hangi Küreselleşme, (s.69,110,116,117 )Bilgi Yayınevi, 1.Basım,
Mayıs 1997 ANKARA
KING Antony D., Culture Globalization and the Worldsystem, Mcmillan Press.,1991
KENNEDY Paul, 21.yy’ a Hazırlanırken,Türkiye İş Bankası Kültür
Yayınları,Ank.,1999
KENNEDY Paul, Büyük Güçlerin Yükseliş ve Çöküşleri, Türkiye İş bankası Kültür
Yayınları, ank.,1998
KONGAR Emre, 21.yy da Dünya,Türkiye ve Kamuoyu, Simavi Yayınları, İst., 1992
KOZLU Cem, Türkiye Mucizesi İçin, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ank.,1998
LANGFORD David, Eğitimde Kalite yönetimi, KalDer Yayınları, No:29, İst.,1999
ODABAŞI Yavuz, Tüketim Kültürü, Sistem Yayınları, İst.,1999
ÖZDEMİR Sadi, Medya Emperyalizmi ve Küreselleşme, Timaş Yayınları, İst., 1998
ROBERTSON Roland, Küreselleşme, Bilim Sanay Yayınları, Ank.,199
YENİ TÜRKİYE DERGİSİ, Sayı 26, Mart-Nisan 1991